Ο ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΣ ΜΑΣ ΤΟΠΟΣ

Καλωσορίσατε στον τόπο μας. Στη Λάγκα. Η Λάγκα είναι ένα χωριό χωμένο μέσα στο δάσος, στους πρόποδες των Οντρίων και ταυτόχρονα του Γράμμου, σε ένα απαράμιλλης ομορφιάς τοπίο, στην Καστοριά. Σε όλους εσάς που παρακολουθείτε συστηματικά ή όχι τα τεκτενόμενα του χωριού μας, σας εύχομαι καλή περιήγηση. Το blog αυτό είναι καθαρά λαογραφικό και περιγραφικό τόσο της σύγχρονης όσο και της παλιάς ζωής της Λάγκας. Γιατί δεν πρέπει να χαθούν οι παραδόσεις και η ιστορία μας. Χωρίς αυτά, χωρίς να γνωρίζουμε την κληρονομιά μας, δεν μπορούμε να υπάρχουμε σαν ξεχωριστοί άνθρωποι, σαν συγχωριανοί και πηγαίνοντας πιο μακριά, ακόμα και σαν έθνος.
Καλωσορίσατε λοιπόν και ελάτε να κάνουμε βόλτα μαζί στη Λάγκα του πριν και του τώρα...

Κυριακή 12 Αυγούστου 2012

ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟ

Καλημέρα φίλοι μου.Σήμερα είμαι πολύ χαρούμενη γι' αυτό που θα σας ανακοινώσω. Εδώ και δύο εβδομάδες περίπου, στο Δέντρο του Λάγουρη, δίπλα στο κιόσκι αποκτήσαμε μια βρυσούλα. Είναι μια πανέμορφη χτιστή βρύση από κόκκινη πέτρα, που φαίνεται λες και ξεπήδησε μέσα από το σκληρό λισβάρι, με απόλυτο και μοναδικό σκοπό να ξεδιψάει τον κάθε περιηγητή. Δείτε ακριβώς τι εννοώ:



Πανέμορφη δεν είναι; Και να σκεφτεί κανείς ότι την έφτιαξε μόνος του ένας άνθρωπος και μόνο. Και όταν λέω την έφτιαξε, εννοώ ότι συνέλαβε την ιδέα, μάζεψε την πέτρες από τον τόπο που διαμένει, τις έφερε, και έχτισε την βρύση. Μόνος του, μετέφερε το νερό που υπήρχε λίγο παρακάτω, και ορίστε το αποτέλεσμα. Δεν είναι πολύ όμορφη; Συμφωνείτε;

Εγώ λοιπόν, ως πρόεδρος και κάτοικος του χωριού, θεωρώ καθήκον μου να ευχαριστήσω τον κ. Ευριπίδη Ριζόπουλο που με αυτήν του την πράξη ομόρφυνε παραπάνω την είσοδο του χωριού μας. Σας ευχαριστούμε για όλον τον κόπο και τον ζήλο που δείξατε γι' αυτό το μικρό, αλλά τόσο μεγάλο έργο σ' αυτήν την ιστορική γωνιά του χωριού μας. Να είστε καλά, και να είστε σίγουρος ότι θα σας θυμόμαστε κάθε φορά που διψασμένοι θα πίνουμε από το νερό της βρύσης που τόσο ανιδιοτελώς μας προσφέρατε. 
Είθε η πράξη σας να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση ώστε και άλλοι συγχωριανοί μας να βάλουν από ένα λιθαράκι ώστε να συντηρηθεί και να ομορφύνει ακόμη περισσότερο το χωριό μας. Ιδιαίτερα στους δύσκολους καιρούς που ζούμε.  
Και πάλι ευχαριστούμε πολύ.

Παρασκευή 3 Αυγούστου 2012

Ο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΑΣ ΠΡΟΣΚΑΛΕΙ

Καλημέρα φίλοι μου. Ήρθε ο Αύγουστος χωρίς καν να το καταλάβουμε, και μαζί του ήρθαν και οι εκδηλώσεις. Οπότε, ήρθε και  σιγά σιγά να ανηφορίσουμε στο χωριό, και να βρεθούμε πάλι όλοι μαζί και να γλεντήσουμε, έτσι όπως μόνο εμείς οι Ηπειρώτες γνωρίζουμε. Με πολύ κλαρίνο, να αντηχούν τα Όντρια, και πολύ χορό. Σας περιμένουμε, και θα χαρούμε πολύ να ξαναβρεθούμε!



Δευτέρα 2 Ιουλίου 2012

ΚΟΛΥΜΒΗΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΛΙΜΝΗΣ ΒΡΑΧΟΥ

Καλησπέρα φίλοι μου. Ελπίζω και αυτήν την εβδομάδα να σας βρίσκω όλους καλά. Με μιας εβδομάδας καθυστέρηση θα σας δείξω σήμερα φωτογραφίες από το εσμό πλέον που υπάρχει στα μέρη μας από την προηγούμενη χρονιά: τους κολυμβητικούς αγώνες της λίμνης του Βράχου. Είναι πολύ όμορφη εκδήλωση, που φέτος επεκτάθηκε ακόμα περισσότερο. Παράλληλα με την κολύμβηση υπήρχαν και αγώνες πεζοπορίας και ποδηλασίας. Εγώ έχω μόνο φωτογραφίες της κολύμβησης, αλλά δεν πειράζει. Είναι πολύ κατατοπιστικές από μόνες τους για το κλίμα που επικρατούσε. Μακάρι να την παρακολουθούμε την εκδήλωση για πολλά- πολλά χρόνια. Δείτε τι κατέγραψα:

Προθερμαίνονται οι αθλητές.


Δόθηκε το σύνθημα και ξεκίνησαν το γύρο της λίμνης.


Το νερό της είναι τόσο πολύ καθαρό, που σού 'ρχεται να σκύψεις και πιεις, να δροσιστείς από την κάψα του καλοκαιρινού ήλιου.

Παρέστησαν και οι αρχές του τόπου να τιμήσουν την προσπάθεια αυτή των διοργανωτών ακι των αθλητών.



καταφθάνει και ο πρώτος νικητής.



Οι συμμετέχοντες γιορτάζουν το γεγονός. Δεν έχει καμία σημασία αν τερμάτισαν πρώτοι ή όχι.

Το γεγονός αποθανατίστηκε σε μπλουζάκια που φορούσαν όλοι όσοι προθυμοποιήθηκαν να βοηθήσουν στην ομαλή διεξαγωγή της εκδήλωσης.

Και φαίνεται να καταφθάνει ο μπαμπάς και η κόρη Ζαφειρίου- περήφανη συμμετοχή της Λάγκας στον αγώνα.




Καταχειροκροτήθηκαν από όλο τον κόσμο. Ευχαριστούμε που μας κάνατε περήφανους. και για το κουράγιο σας.

Φίλοι μου, το μόνο που μένει να ευχηθώ είναι "ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΜΕ ΥΓΕΙΑ!'
Εις το επανιδείν.

Παρασκευή 22 Ιουνίου 2012

ΚΛΗΔΩΝΑΣ ΕΙΝΑΙ ΑΥΡΙΟ

Καλημέρα φίλοι μου. Αύριο, Κυριακή 24 Ιουνίου είναι η μεγάλη γιορτή της πίστης μας το Γενέθλιο του Ιωάννου του Προδρόμου. Ανά την Ελλάδα έχει αποκτήσει με το πέρασμα των χρόνων διάφορες ονομασίες, κι έχει μαγικές απόρροιες επειδή είναι σημαντικός στη μαντική των απλών ανθρώπων. Στη Λάγκα εορτάζονταν ο Κλήδωνας. Με τρόπο διαφορετικό από την υπόλοιπη χώρα. Μεγάλο ρόλο έπαιζαν τα γιαννάκια. Τα λουλούδια που ανθίζουν πάντα τέτοια εποχή και η έντονη οσμή τους είναι χαρακτηριστικότατη. Ας θυμηθούμε  όμως, ξανά αυτό το πανάρχαιο έθιμο:

Κ λ ή δ ω ν α ς

     Είναι ένα αρχαιοελληνικό έθιμο. Αυτό και μόνο δείχνει ότι οι ρίζες του χάνονται στο πέρασμα των αιώνων. Πρόκειται για ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα και του οποίου η πρώτη γραπτή περιγραφή ανέρχεται στους βυζαντινούς χρόνους.
     Ο «Κλήδωνας» είναι μια λαϊκή μαντική διαδικασία, από τις πιο τελετουργικές όλων των παραδόσεων του τόπου μας, σύμφωνα με τον οποίο αποκαλύπτεται στις άγαμες κοπέλες η ταυτότητα του μελλοντικού τους συζύγου.
      Η ίδια η λέξη υπάρχει από την εποχή του Ομήρου, «κλήδων» ονομαζόταν ο προγνωστικός ήχος, και κατ' επέκταση το άκουσμα σιωνισμού ή προφητείας, ο συνδυασμός τυχαίων και ασυνάρτητων λέξεων ή πράξεων κατά τη διάρκεια μαντικής τελετής, στον οποίο αποδιδόταν προφητική σημασία.
Λάβαινε χώρα την ημέρα του Αγίου Ιωάννη, στις 24 Ιουνίου. Ανήμερα λοιπόν του Άι- Γιάννη πρωί- πρωί, τα μικρά και μεγάλα κορίτσια έβγαιναν από το σπίτι με τα γκιούμια στο χέρι. Πήγαιναν στις βρύσες του χωριού, στον Πάνω ή στον Πέρα μαχαλά, για να φέρουν νερό στο σπίτι. Όταν έφταναν στη βρύση, πρώτα δροσίζονταν οι ίδιες βρέχοντας το πρόσωπο και τα μαλλιά τους με το τρεχούμενο νερό. Αφού γέμ ιζαν το γκιούμι με νερό, έπαιρναν τον δρόμο της επιστροφής. Έπειτα πήγαιναν και μάζευαν γιαννάκια.
     Αυτή η διαδικασία γινόταν με τη συνοδεία ενός αυτοσχέδιου τραγουδιού, που τα λόγια ήταν πάνω- κάτω τα εξής:
«Ο Άι- Γιάννης έρχεται
με τα γιαννάκια τα μυρωδάτα,
πάμε και μαζεύουμε έξω στα χωράφια.
ερχόμαστε στο σπίτι, κάνουμε σταυρό-
τον βάζουμε στην πόρτα.
Κι έχουμε κι άλλα μαζωμένα,
τα βάζουμε στο μαξιλάρι από κάτω,
για να δούμε ποιον άντρα θα πάρουμε».
     Βλέπουμε λοιπόν ότι το νερό μόνο αμίλητο δεν ήταν. Μάλλον χιλιοτραγουδισμένο. Και στόλιζαν το γκιούμι με τα γιαννάκια.
      Όταν επέστρεφαν στο σπίτι, όλοι οι νοικοκυραίοι- μεγάλοι και μικροί- δροσίζονταν με αυτό το νερό. Το ίδιο έκαναν και στο σπίτι. Το ράντιζαν από πάνω ως κάτω με αυτό το νερό. Έπαιρναν μερικά γιαννάκια, τα έπλεκαν σε σχήμα σταυρού, και τα κρεμούσαν στην εξωτερικήπόρτα να τους φυλάει ο Αι- Γιάννης από κάθε κακό.
     Όμως, τα κορίτσια φρόντιζαν να κρατήσουν κάποια γιαννάκια για τον εαυτό τους. Και αυτό, γιατί υπήρχε η συνήθεια της μαντείας γάμου. Όπως έλεγαν και στο τραγούδι τους, έβαζαν τα υπόλοιπα γιαννάκια κάτω από το μαξιλάρι που κοιμούνταν για να ονειρευτούν το βράδυ τον άντρα που θα παντρεύονταν η καθεμιά.
     Τόσο πολύ σημαντική θεωρούνταν η γιορτή του Αι- Γιάννη στη λαογραφία του χωριού μας.
Κι έπαιρναν το δρόμο της επιστροφής. Έπειτα πήγαιναν και μάζευαν γιαννάκια.

     Αυτή η διαδικασία γινόταν με τη συνοδεία ενός αυτοσχέδιου τραγουδιού, που τα λόγια ήταν πάνω- κάτω τα εξής:
«Ο Άι- Γιάννης έρχεται
με τα γιαννάκια τα μυρωδάτα,
πάμε και μαζεύουμε έξω στα χωράφια.
ερχόμαστε στο σπίτι, κάνουμε σταυρό-
τον βάζουμε στην πόρτα.
Κι έχουμε κι άλλα μαζωμένα,
τα βάζουμε στο μαξιλάρι από κάτω,
για να δούμε ποιον άντρα θα πάρουμε».
     Βλέπουμε λοιπόν ότι το νερό μόνο αμίλητο δεν ήταν. Μάλλον χιλιοτραγουδισμένο. Και στόλιζαν το γκιούμι με τα γιαννάκια.
      Όταν επέστρεφαν στο σπίτι, όλοι οι νυκοκυραίοι- μεγάλοι και μικροί- δροσίζονταν με αυτό το νερό. Το ίδιο έκαναν και στο σπίτι. Το ράντιζαν από πάνω ως κάτω με αυτό το νερό. Έπαιρναν μερικά γιαννάκια, τα έπλεκαν σε σχήμα σταυρού, και τα κρεμούσαν στην εξωτερικήπόρτα να τους φυλάει ο Αι- Γιάννης από κάθε κακό.
     Όμως, τα κορίτσια φρόντιζαν να κρατήσουν κάποια γιαννάκια για τον εαυτό τους. Και αυτό, γιατί υπήρχε η συνήθεια της μαντείας γάμου. Όπως έλεγαν και στο τραγούδι τους, έβαζαν τα υπόλοιπα γιαννάκια κάτω από το μαξιλάρι που κοιμούνταν για να ονειρευτούν το βράδυ τον άντρα που θα παντρεύονταν η καθεμιά.
     Τόσο πολύ σημαντική θεωρούνταν η γιορτή του Αι- Γιάννη στη λαογραφία του χωριού μας.

Φίλοι μου, δεν ξέρω αν φέτος βρούμε και μαζέψουμε γιαννάκια για τον Κλήδωνα. Βλέπετε, μόλις πολύ πρόσφατα έφυγε ο χειμώνας από το χωριό, και δεν πρόλαβαν να ανθίσουν ακόμα. Αλλά αν βρείτε, μαζέψτε τα και βάλτε τα στο σπίτι σας. Θα μυρίζουν ακόμα κι όταν ξεραθούν.
Καλό Σαββατοκύριακο σας εύχομαι και εις το επανιδείν.

Τρίτη 12 Ιουνίου 2012

Η ΝΤΟΠΙΟΛΑΛΙΑ ΜΑΣ (ΚΑΠΟΙΑ ΨΥΧΙΑ ΜΟΝΟ)

Καλημέρα φίλοι μου. Παραμονές εκλογών και πάλι, και την Κυριακή θα μαζευτούμε πάλι στο χωριό να εκτελέσουμε το εκλογικό μας δικαίωμα. Πάλι θα έχει κόσμο, και ξανά θα βρεθούμε με ανθρώπους που δεν βλέπουμε συχνά. Ελάτε όλοι. Αν μη τι άλλο για να σας κεράσουμε ένα ποτήρι κρύο νερό λαγκιώτικο και έναν καφέ, ή γλυκό του κουταλιού. Ή τσίπουρο. Ό, τι θέλετε.
Ως τότε όμως, θα σας δώσω λίγη τροφή προς αναπόληση. Μερικές λέξεις της ντοπιολαλιάς μας. Και μια υπενθύμιση παρακαλώ: στείλτε μου κι εσείς κάτι ανάλογο. Είμαι απόλυτα σίγουρη πως γνωρίζετε πράγματα που δεν τα γνωρίζω εγώ. Θέλω να μάθω. Θα περιμένω. Προς το παρόν διαβάστε και θυμηθείτε:

Ξάι. Η πληρωμή σε είδος, ιδιαίτερα στον μύλο. Έναντι πληρωμής το ανάλογο δικαίωμα του μυλωνά σε αλεύρι.
Ξαστοχάω. Λησμονώ.
Ξεγκλάναβος. Άχαρος, αυτός που δεν μπορεί να κουμαντάρει τα μέλη του και τα κινεί άστοχα και αστεία.
Ξεγύρ’σα. Έβαλα κιλά και πήρα τα πάνω μου.
  Ξεκρεατίζω. Σφάζω.
    Ξεμπλέτσουτος. Ξεγυμνωμένος.
    Παλαμαριά. Εργαλείο για το θέρισμα που προστάτευε τα δάχτυλα του αριστερού χεριού.
   Παλαμούτι. Βελανίδι, παλαμίδα. (τουρκ= palamut)
    Παλάντζα. Είδος ζυγαριάς.
   Παλάσκα. Δερμάτινος σάκος χωροφυλάκων, κυνηγών κ.α. (τουρκ= palaska)
     Παραμπούκι. Εμπόδιο.
      Χαβάς. Αέρας, κλίμα, ατμόσφαιρα, μουσικός τόνος. (τουρκ= hava)
      Χαγιάτι. Σκεπαστός εξώστης. (τουρκ= hayat)
     Χάζι. Απόλαυση, ευχαρίστηση, ηδονή. (τουρκ= haz)
     Χαϊβάνι. Ζώο,  υποζύγιο. (τουρκ= hayvan)
     Χαϊμαλί. Φυλαχτό. (τουρκ= hamayil)

Φίλοι μου, σας εύχομαι μια πολύ καλή μέρα. Με θύμησες από τα παλιά. Εις το επανιδείν.



Δευτέρα 21 Μαΐου 2012

ΠΩΣ ΠΕΡΑΣΑΜΕ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΕΛΕΝΗ

Καλησπέρα φίλοι μου. χρόνια πολλά σε όσους και όσες γιορτάζουν. είναι μεγάλη μέρα για τη Λάγκα η σημερινή. Το ξέρουμε πλέον όλοι. Έτσι, όσοι παρευρεθήκαμε στο χθεσινό ηπειρώτικο, παραδοσιακό γλέντι του χωριού, φάγαμε ήπιαμε και χορέψαμε πολύ. Και σήμερα το πρωί στην εκκλησία  των αγίων ήταν ακόμη περισσότερος κόσμος για να τιμήσει τη μνήμη τους.
Δείτε όμως πως περάσαμε και και νοερά γλεντήστε μαζί μας. Έστω και λίγο καθυστερημένα. Δεν μας πειράζει καθόλου:

Η παραμονή άρχισε μ' αυτήν την εικόνα. Όλοι μονοιασμένοι ετοιμάζονται για το γλέντι.

Άλλοι προετοιμάζουν τον χώρο, και άλλοι βρίσκουν ευκαιρία και παίζουν.

Οι ψητάδες εν δράσει.

Ο κόσμος στην αρχή κάθονταν έξω. Μόλις έβγαλε κρύο, μπήκαν όλοι μέσα για να απολαύσουν το γεύμα τους μετά μουσικής. Κλαρίνα βεβαίως.














 Εδώ οι ψήστες, πιστοί στο καθήκον τους φυλάνε τα σουβλάκια που ψήνονται. Λίγα- λίγα να είναι φρέσκα.

 Αυτοί ψήνουν, εμείς χορεύουμε. Και τελικά το ξενυχτήσαμε όλοι μαζί.

 Το πρωί στην εκκλησία ο κόσμος μαζεύτηκε από νωρίς. Και δεδομένης της μέρας ήταν αρκετοί οι πιστοί που προσήλθαν.
Η καμπάνα δεν σταμάτησε να χτυπάει χαρμόσυνα.

Δίνουμε τον οβολό μας για να πάρουμε ένα κεράκι.

Οι άγιοι μας υποδέχονται το ναό από την εξωτερική μετόπη της εισόδου.


Είχαμε και άρτο. Βουτήξαμε το κρασί που μας κέρασε ένας εορτάζων Κωνσταντίνος.

Ο ναός μετά το πέρας της λειτουργίας.

Ο κόσμος αποχωρεί μετά τα κεράσματα την είσοδο του ναού.







Και του χρόνου με υγεία.
Χρόνια πολλά σε όλους μας φίλοι μου. Να μας βοηθάνε οι άγιοι.