Ο ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΣ ΜΑΣ ΤΟΠΟΣ

Καλωσορίσατε στον τόπο μας. Στη Λάγκα. Η Λάγκα είναι ένα χωριό χωμένο μέσα στο δάσος, στους πρόποδες των Οντρίων και ταυτόχρονα του Γράμμου, σε ένα απαράμιλλης ομορφιάς τοπίο, στην Καστοριά. Σε όλους εσάς που παρακολουθείτε συστηματικά ή όχι τα τεκτενόμενα του χωριού μας, σας εύχομαι καλή περιήγηση. Το blog αυτό είναι καθαρά λαογραφικό και περιγραφικό τόσο της σύγχρονης όσο και της παλιάς ζωής της Λάγκας. Γιατί δεν πρέπει να χαθούν οι παραδόσεις και η ιστορία μας. Χωρίς αυτά, χωρίς να γνωρίζουμε την κληρονομιά μας, δεν μπορούμε να υπάρχουμε σαν ξεχωριστοί άνθρωποι, σαν συγχωριανοί και πηγαίνοντας πιο μακριά, ακόμα και σαν έθνος.
Καλωσορίσατε λοιπόν και ελάτε να κάνουμε βόλτα μαζί στη Λάγκα του πριν και του τώρα...

Σάββατο 30 Μαΐου 2015

ΡΟΥΣΑΛΙΑ

Καλημέρα φίλοι μου. Φτάσαμε και στο τριήμερο του Αγίου Πνεύματος αισίως και φέτος, και σήμερα είναι το Ψυχοσάββατο. Αλλά η μεγάλη μέρα είναι η αυριανή για τη Λάγκα. Η Πεντηκοστή, κατά την οποία γιορτάζονται τα Ρουσάλια. Πολύ σημαντικές μέρες της πίστης μας, και οι Λαγκιώτες δε γινόταν να μείνουν πίσω και να τις αφήσουν να περάσουν απαρατήρητες. 
Έτσι λοιπόν τέτοιες μέρες η εκκλησία γέμιζε από πιστούς που τιμούσαν τις πανάρχαιες παραδόσεις,τα ήθη και τα έθιμα που είχαν κληρονομήσει από πάππο προς πάππο. 
Το Σάββατο των Ψυχών λοιπόν:

Ψ υ χ ο σ ά β β α τ ο
     Όπως η Κυριακή είναι η ημέρα της αναστάσεως του Κυρίου, ένα εβδομαδιαίο Πάσχα, έτσι το Σάββατο είναι η ημέρα των κεκοιμημένων, για να τους μνημονεύουμε και να έχουμε κοινωνία μαζί τους. 
     Σε κάθε προσευχή και ιδιαίτερα στις προσευχές του Σαββάτου ο πιστός μνημονεύει τούς οικείους, συγγενείς και προσφιλείς, ακόμη και τούς εχθρούς του που έφυγαν από τον κόσμο αυτό, αλλά ζητά και τις προσευχές της Εκκλησίας γι’ αυτούς. 
Θεωρούμε τις προσευχές για τους κεκοιμημένους, τους νεκρούς μας (είτε στη Θεία Λειτουργία, είτε στα μνημόσυνα, είτε στα τρισάγια, είτε στα ψυχοσάββατα) ΥΨΙΣΤΗ ΜΟΡΦΗ ΑΓΑΠΗΣ προς τους αδελφούς που δεν είναι πια μαζί μας. 
     Η επίσημη θέση της εκκλησίας μας είναι εξής:
     Το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω, λέγεται «Σάββατο των Ψυχών» ή «Ψυχοσάββατο». Είναι το πρώτο από τα δύο Ψυχοσάββατα του έτους (το δεύτερο επιτελείται το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής). Ο λόγος που το καθιέρωσε η Εκκλησία μας, παρ' ότι κάθε Σάββατο είναι αφιερωμένο στους κεκοιμημένους, είναι ο εξής: Επειδή πολλοί κατά καιρούς πέθαναν μικροί ή στην ξενιτιά ή στη θάλασσα ή στα όρη και τους κρημνούς ή και μερικοί, λόγω πτωχείας, δεν αξιώθηκαν των διατεταγμένων μνημοσύνων, «οι θείοι Πατέρες φιλανθρώπως κινούμενοι θέσπισαν το μνημόσυνο αυτό υπέρ πάντων των απ' αιώνος ευσεβώς τελευτησάντων Χριστιανών». Ακόμη, επειδή την Κυριακή της Απόκρεω ποιούμε ανάμνηση της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού και οι κεκοιμημένοι μας ακόμη δεν κρίθηκαν, τους μνημονεύουμε σήμερα και, επικαλούμενοι το άπειρο έλεος Του, παρακαλούμε τον Θεό, με το μνημόσυνο που κάνουμε, να τους αναπαύσει.  Συγχρόνως δε, ενθυμούμενοι και εμείς τον θάνατο και «διεγειρόμεθα προς μετάνοιαν...».
     Η καθιέρωση του Ψυχοσάββατου είναι μια υπόμνηση ότι το σώμα θα αναστηθεί κατά την Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου, για να ενωθεί με την αθάνατη ψυχή σύμφωνα με τη διδασκαλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Οι γυναίκες πήγαιναν και πηγαίνουν στην εκκλησία κόλλυβα να ευλογηθούν και στο τέλος τα μοιράζουν στον κόσμο έξω από το ναό για «να σχωρεθούν τα πεθαμένα τους».
     Μία πολύ σημαντική ημέρα του Ιουνίου είναι η Πεντηκοστή, μεγάλη γιορτή της χριστιανοσύνης. Κατά τη μέρα αυτή, στην εκκλησία στη Λάγκα γινόταν τα Ρουσάλια. Έθιμο που κρατά ακόμα και σήμερα στο χωριό.

Και η επόμενη μέρα της Πεντηκοστής-πενήντα ημέρες μετά την Ανάσταση του Κυρίου μας γίνονταν τα Ρουσάλια:
Ρ ο υ σ ά λ ι α.

     Η γιορτή της Πεντηκοστής. Οι Λαγκιώτες πίστευαν ότι από την Ανάσταση ως την ημέρα της Πεντηκοστής, οι ψυχές κυκλοφορούσαν ελεύθερες στον Απάνω Κόσμο για πενήντα ημέρες. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική μας παράδοση, μετά την Ανάσταση η Παναγία ικέτευσε τον Ύψιστο να κάνει κάτι και για τις ψυχές των νεκρών. Αυτός, χάρη στην Παναγία επέτρεψε στις ψυχές να κυκλοφορούν ως την ημέρα της Πεντηκοστής ανάμεσά μας.
Την ημέρα εκείνη λοιπόν, οι Λαγκιώτες μαζεύονταν όλοι στην εκκλησία κρατώντας κλαδιά καρυδιάς και τριαντάφυλλα. Επίσης οι γυναίκες του χωριού έκαναν κάθε είδους γλυκό της εποχής, λαγγίτες, πίτες, σαραγλιά, κ.α.
Να φάνε οι ψυχές και να ευχαριστηθούν πριν μπουν στον Κάτω Κόσμο. Γι’ αυτό το λόγο, κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της Πεντηκοστής γονατίζουμε τρεις φορές. Είναι για να μη δούμε τις ψυχές που είναι ανάμεσά μας και φεύγουν για τον Κάτω Κόσμο. Η τρίτη και τελευταία φορά μάλιστα που γονατίζουμε, είναι και η πιο μεγάλη σε χρονική διάρκεια. Κι αυτό γιατί αυτή είναι η φορά που περνάν οι παιδικές ψυχές που έχουν χαθεί τις πύλες του Άδη. Τα Ρουσάλια λοιπόν είναι η μεγάλη γιορτή των Λαγκιωτών που αποχαιρετούν τις ψυχές και τις γλυκαίνουν τώρα που φεύγουν. Μετά φυσικά όλα τα γλυκά τα τρώγανε οι πιστοί και ευλογούσαν τις ψυχές. Τα μοίραζαν και τα αντάλλαζαν έξω από την εκκλησία με ευχές «για να σχωρεθούν τα πεθαμένα τους».
Προέλευση: Τα  Rosalia ή Rosaria ήταν ειδωλολατρική γιορτή των αρχαίων Ι­ταλών για τη λατρεία των νεκρών. Γινόταν την εποχή που υπάρχουν άφθονα τριαντάφυλλα, τον Μάιο, Ιούνιο. Η λέξη Rosalia προέρχεται από τη λατινική  rosa, που σημαίνει ρόδο, τρια­ντάφυλλο. Οι αρχαίοι Ιταλοί πήγαιναν στα νεκροταφεία, στόλιζαν τα μνήματα με πολλά τριαντάφυλλα, έκαναν τελετές για τους νε­κρούς και θυσίαζαν ζώα. Μετά τις νεκρικές τελετές και τις θυσίες ακολουθούσαν διασκεδάσεις και ευωχίες.
    Στα χρόνια της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας τα Rosalia μεταφέρθη­καν στην Ελλάδα, στη Βαλκανική και τη Μικρά Ασία. Οι Ελληνικοί και Ελληνόφωνοι πληθυσμοί εξελλήνισαν τη λατινική λέξη Rosalia με την ελληνική Ρουσάλια. Με την επικράτηση του Χριστιανισμού η γιορτή αυτή εκχριστιανίστηκε, και διατηρήθηκε στους Βυζαντινούς.

 Ιδιαίτερες εκδηλώσεις για την ημέρα του Αγίου Πνεύματος δεν υπήρχαν.Πέραν του εκκλησιασμού. Αλλά οι δύο προηγούμενες ήταν γεμάτες από τόσες τελετές και συμβολισμούς που το θρησκευτικό συναίσθημα των Λαγκιωτών είχε ικανοποιηθεί και με το παραπάνω.

ΚΑΛΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΙ ΦΙΛΟΙ ΜΟΥ.

Τρίτη 19 Μαΐου 2015

ΓΙΟΡΤΗ ΑΓΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΛΕΝΗΣ ΣΤΗ ΛΑΓΚΑ

Καλησπέρα φίλοι μου. Με την ευκαιρία της γιορτής των μεγάλων μας αγίων Κωνσταντίνου και της μητέρας του Ελένης, θα ήθελα να σας θυμίσω το πόσο σπουδαία ήταν αυτή η γιορτή για τον τόπο μας στα χρόνια των πατεράδων μας και πιο πίσω. Έτσι λοιπόν βλέπουμε:
     Η μεγαλύτερη γιορτή του Μάη στη Λάγκα ήταν και είναι φυσικά, η γιορτή του Μεγάλου Κωνσταντίνου και της μητέρας του Αγίας Ελένης. Γιορτάζει ο παλαιός ναός που βρίσκεται μέσα στο δάσος και είναι αφιερωμένος στους δύο αγίους της πίστης μας.
     Κατά τα παλαιότερα έτη, η γιορτή ήταν ένα μεγάλο γλέντι που άρχιζε την παραμονή και κατέληγε στο τέλος της μέρας των Αγίων. Ο εσπερινός της παραμονής τελούνταν με όλη τη μεγαλοπρέπεια της εποχής, καθώς η προσέλευση των πιστών να προσκυνήσουν ήταν εξαιρετικά μεγάλη. Ο αυλόγυρος και ο γύρω τόπος ήταν γεμάτος από κατασκηνωτές και φυσικά πραματευτάδες. Οι πραματευτάδες ήταν ο παράδεισος για τα παιδιά. Ο κόσμος που ερχόταν και κατέκλυζε το ναό και την περιοχή γύρω από αυτόν, ήταν από τα γύρω χωριά- το Νεστόριο, τη Νίκη, το Μελάνθιο, την Κοτύλη και την Κυψέλη.
     Όλοι αυτοί οι πιστοί, ήθελαν να λάβουν την ευλογία των Αγίων και κυρίως να πάρουν νερό από το Αγιονέρι, μια πηγή που βρίσκεται στην πλαγιά λίγο πιο κάτω  από την είσοδο του Ναού. Το θεωρούσαν θαυματουργό, κι έπρεπε απαραίτητα να πιουν λίγο από αυτό, και οπωσδήποτε να φέρουν κατά την επιστροφή τους λίγο στο σπίτι τους, να το φυλάξουν στο εικονοστάσι και λίγο ακόμα για να πιουν οι δικοί τους άνθρωποι, οι οποίοι για κάποιον λόγο είχαν μείνει πίσω και δεν μπόρεσαν να ακολουθήσουν στο προσκύνημα.
     Αυτά συνέβαιναν την παραμονή κατά τον εσπερινό. Βέβαια, οι Λαγκιώτες δεν κατασκήνωναν στον αυλόγυρο της εκκλησίας. Επέστρεφαν στο χωριό. Και μάλιστα ήταν πολύ ανυπόμονοι γι’ αυτό, γιατί ακολουθούσε μεγάλο γλέντι με πολύ φαγητό και κλαρίνα στα καφενεία του χωριού ως αργά το βράδυ. Υπήρχε πολύς κόσμος που γλεντούσε, γιατί υπήρχαν και πολλοί φιλοξενούμενοι. Από παντού. Τα σπίτια ήταν γεμάτα, και όλοι κοιμούνταν στρωματσάδα. Φυσικά κανείς δε νοιαζόταν.
Κόσμος έχε κατακλύσει τα λιβάδια κάτω από τον ιερό ναό.
     Η επόμενη μέρα, η καθεαυτή γιορτή, ήταν αργία για το χωριό. Τα παιδιά δεν είχαν σχολείο. Αργότερα βέβαια, ήταν καθολική αργία λόγω της ονομαστικής εορτής του βασιλέα Κωνσταντίνου.
Το αποτέλεσμα αυτής της κίνησης ήταν ακόμα περισσότερο γλέντι για τους Λαγκιώτες, αλλά και όλους τους προσκυνητές. Μετά τη λειτουργία, οι παρευρισκόμενοι το ‘στρωναν στο χορό έξω από την εκκλησία, αλλά επέστρεφαν νωρίς στο χωριό. 
Αυτό δεν σήμαινε ότι η μέρα έφτανε στο τέλος της. Στη Λάγκα το γλέντι συνεχιζόταν ως αργά το βράδυ, με κλαρίνα και χορούς. Και τα σπίτια μοσχομύριζαν από τα ψητά ή σουβλιστά αμνοερίφια, τα οποία κρατούσαν επί τούτου, για εκείνη τη μέρα, λόγω των φιλοξενούμενων κάθε οικογένειας. Και στο τέλος της μεγάλης αυτής γιορτής, και αφού οι φιλοξενούμενοι έπαιρναν το δρόμο της επιστροφής, μπορούσε κανείς να ακούει από παντού την ευχή: «Άντε, και του χρόνου με υγεία».
Οι άνθρωποι του χωριού συνεχίζουν το ξεφάντωμα μέσα στο χωριό, αφού έφυγαν από τον ιερό ναό.




       -
    
     
                 



     Κ

Τρίτη 12 Μαΐου 2015

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΑΓΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Καλησπέρα φίλοι μου. Σας προσκαλούμε και φέτος στη μεγάλη γιορτή των αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στη Λάγκα. Αποβραδίς στο γλέντι στο καφενείο και το πρωί της ημέρας τους στην ιερατική Θεία Λειτουργία προς τιμήν τους.
Σας περιμένουμε να γιορτάσουμε όλοι μαζί.

Δευτέρα 4 Μαΐου 2015

ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΥΠΕΡ ΤΩΝ 17 ΠΕΣΟΝΤΩΝ

Καλημέρα φίλοι μου. Την Κυριακή το πρωί τελέστηκε ένα λιτό τρισάγιο υπέρ των 17 πεσόντων στο μνημείο τους στην είσοδο του χωριού, στο οποίο τους τίμησαν λιγοστοί παρευρισκόμενοι με την κατάθεση στεφάνου που πραγματοποίησαν. ΑΙΩΝΙΑ ΤΟΥΣ Η ΜΝΗΜΗ!



Παρασκευή 1 Μαΐου 2015

ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΣΤΗ ΛΑΓΚΑ!

Καλησπέρα φίλοι μου. ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΙ! Άρτι αφιχθείσα από τη Λάγκα, γιορτάσαμε τον ερχομό του Μάη μέσα στην φύση και τον ανοιξιάτικη ατμόσφαιρα. Ιδανική η σημερινή ημέρα για την γιορτή της φύσης και το χωριό ήταν στα καλύτερά του. Κόσμος πολύς που έψηνε στην αυλή του, που αστειευόταν και περνούσε καλά. Το χωριό αντηχούσε από παιδικά γέλια, γέλια μεγάλων ανθρώπων, μουσικές παντού. Πόσο όμορφα να έχουμε πάντα τόσο κόσμο!
Σήμερα στη Λάγκα,αποφασίσαμε να κάνουμε κάτι διαφορετικό. Αντί να κόψουμε λουλούδια για να πιάσουμε το Μάη, κάναμε λουλουδοφύτευση! Παράλληλα καθαρίσαμε και τους δρόμους του χωριού και τους κοινόχρηστους χώρους γενικά. γεμίσαμε χρώματα, αρώματα, ομορφιά. Και δε θα μπορούσαμε να μην κάνουμε ένα στεφάνι από αγριολούλουδα, αλλά με ένα στεφάνι μόνο, στεφανώθηκαν όλοι. Δείτε τι εννοώ:
Ένα κοπάδι πρόβατα έκανε την εμφάνισή του κι έκλεισε το δρόμο μας. Κατευθύνεται στα βουνά. Είναι άνοιξη!

Κάπου εδώ βλέπουμε ένα άλλο κοπάδι αγριογούρουνων. 6- 7 μεγάλα με τα μωρά τους. Το ξέρω ότι είναι πολύ δύσκολο να το εντοπίσετε αλλά είναι εκεί. Μας έκανε παρέλαση.


Μία σαλαμάνδρα  στο δρόμο.

Άρχισαν οι ετοιμασίες για τη λουλουδοφύτευση. 

Ένας- ένας αρχίζουν το φύτεμα. Κανείς δεν έμεινε άπρακτος. Δείτε παρακάτω.
 





Και καθαρίζουμε τον τόπο όλο!

Μαζέψαμε μαργαρίτες για το μοναδικό μας στεφάνι.




 Ο κλένος.

Και η νέα του τριανταφυλλιά.

Στεφανωθήκαμε το Μάη.



Τόσος κόσμος που ήρθε, έπρεπε να δανειστούμε και καθίσματα. Μακάρι πάντα να είναι έτσι.


Εγώ έτσι έπιασα το Μάη. Υπάρχει ωραιότερο στρώμα από τα μυρωδάτα λουλούδια; Απόλυτη ευτυχία!

Τα Όντρια ανθισμένα,απολαμβάνουν τις ζεστές ηλιαχτίδες.

Όλοι όμως στεφανώθηκαν με το ίδιο στεφάνι.


Ακόμα και μια μακρινή άποψη του φράγματος αποπνέει ηρεμία και απόλυτη αρμονία με το περιβάλλον.

Φίλοι μου, αυτή ήταν η καταπληκτική μας μέρα. Σεβόμενοι τα έθιμα του τόπου, γίναμε κοινωνοί στη γιορτή της φύσης, και προσφέραμε σ' όλη αυτήν την ομορφιά ένα μικρό λιθαράκι κι εμείς.
ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ! ΕΙΣ ΤΟ ΕΠΑΝΙΔΕΙΝ ΦΙΛΟΙ ΜΟΥ!